Top 4 tiêu chí đánh giá, tác động của tài nguyên đối với sự tăng trưởng kinh tế

khai-thac-tai-nguyen-hieu-qua

Trong các loại tài nguyên thiên nhiên thì tài nguyên khoáng sản có đóng góp quan trọng cho tăng trưởng kinh tế. nó giúp thu hút vốn đầu tư nước ngoài, tạo công ăn việc làm, doanh thu cho chính phủ, thu nhập ngoại hối và thúc đẩy các ngành khác phát triển theo. Tuy nhiên ngoài những tác động tích cực tài nguyên thiên nhiên cũng có nhiều tiêu cực đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế của quốc gia như ô nhiễm, dễ bị biến động giá cả…
Từ những điểm tích cực và tiêu cực trên có thể phân loại các tiêu chí đánh giá tác động của tài nguyên đối với sự tăng trưởng kinh tế qua một số mặt sau:

tai-nguyen-khong-tai-tao

4 Tiêu chí đánh giá sự tác động của tài nguyên đến phát triển kinh tế

1. Đóng góp của tài nguyên với kinh tế qua xuất khẩu và thu ngân sách

Các nước có nguồn tài nguyên thiên nhiên giàu có thì thường sẽ tạo ra các chính sách hấp dẫn để khai thác nguồn tài nguyên phục vụ tăng trưởng kinh tế. Cụ thể là các nước thường xuất khẩu nguồn tài nguyên có lợi thế để thu ngoại tệ để phát triển kinh tế.
Thuế sẽ là công cụ trực tiếp để các chính phủ áp dụng đối với các doanh nghiệp nước ngoài, nguồn thuế này sẽ làm cải thiện ngân sách quốc gia.

2. Tài nguyên tạo việc làm cải thiện thu nhập và đời sống

Theo tính toán của ILO nguồn lao động trong việc khai khác tài nguyên khoảng 22-25 triệu người chiếm 1% lực lượng lao động toàn cầu.Và tất nhiên ở các nước giàu tài nguyên thiên nhiên thì con số này còn cao hơn rất nhiều lần. Thường thì các mỏ tài nguyên sẽ tập trung ở các nơi hẻo lánh, khó khai thác vì thế sẽ tạo công ăn việc làm và xóa đói giảm nghèo ở các vùng này rất hiệu quả.

tai-nguyen-khong-tai-tao-1

3. Tài nguyên đem đến các tác động môi trường ảnh hưởng phát triển kinh tế

Nguồn tài nguyên thiên nhiên không tái tạo như quặng, dầu mỏ… tuy không cần nhiều đất đai để khai thác nhưng những hệ lụy về ô nhiễm nguồn nước, phá hủy môi trường kinh thái là rất nặng nề. Chính vì vậy để hạn chế các tác động không mong muốn của tài nguyên, các nhà kinh tế học luôn khuyến cáo các nước phải lập kế hoạch để đánh giá tác động về môi trường, quản lý mỏ tài nguyên để khai thác hiệu quả và bền vững.

4. Những vấn đề cần tránh trong khai thác tài nguyên phục vụ tăng trưởng và phát triển kinh tế.

khai-thac-tai-nguyen-hieu-qua

Theo các chuyên gia về phát triển kinh tế học, tài nguyên thiên nhiên thường có xu hướng trở thành lời nguyền hơn là phát triển kinh tế vì:

  • Tài nguyên thường có xu hướng loại bỏ các nhà sản xuất ra khỏi lĩnh vực hoạt động của mình khi các nguồn tài nguyên này bị khai thác hết không còn khả năng tái tạo.
  • Tài nguyên thiên nhiên thường đi theo chu kỳ boom and bust(bùng nổ và phá vỡ) bởi nó chịu tác động của biến động giá cả trên thị trường khiến xuất khẩu tài nguyên luôn phụ thuộc vào thị trường bên ngoài.
  • Khai thác tài nguyên thường tạo ra tăng trưởng kinh tế thấp bởi các ngành này thường sử dụng công nghệ thấp, không khuyến khích tăng năng suất lao động.

Từ 4 tiêu chí trên cho thấy sự phát triển kinh tế dựa vào nguồn tài nguyên thành công hay không phụ thuộc rất nhiều yếu tố. Tiến trình khai thác tài nguyên phải được gắn với sự học hỏi, đầu tu bài bản, tiến bộ công nghệ và cắt giảm chi phí tạo ra sự phát triển kinh tế vượt bậc thay vì khai thác cạn kiệt nguồn tài nguyên quốc gia.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *